Veiligheid in Aanbestedingen (ViA): wat u moet weten vóór 1 juli 2026
De bouwsector staat voor een belangrijke verandering. Per 1 juli 2026 treedt het programma Veiligheid in Aanbestedingen (ViA) in een nieuwe fase. Dit heeft directe gevolgen voor aannemers, bouwbedrijven en opdrachtgevers die betrokken zijn bij publieke aanbestedingen. In dit artikel leggen we uit wat ViA inhoudt, wat het voor uw bedrijf betekent en hoe u zich kunt voorbereiden.
Wat is Veiligheid in Aanbestedingen (ViA)?
Veiligheid in Aanbestedingen is een initiatief dat voortkomt uit de groeiende aandacht voor veiligheid en gezondheid in de bouwsector. Het doel is om veiligheid een integraal onderdeel te maken van het aanbestedingsproces, zodat het niet langer een bijzaak is maar een kerncriterium bij de selectie en gunning van opdrachten.
ViA richt zich op meerdere aspecten van veiligheid:
- Arbeidsveiligheid op de bouwplaats
- Fysieke beveiliging van het project en de bouwplaats
- Milieuveiligheid en omgevingsbescherming
- Informatiebeveiliging van projectgegevens
Wat verandert er per 1 juli 2026?
De belangrijkste veranderingen per 1 juli 2026 zijn:
1. RI&E wordt een harde eis
Een actuele Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) wordt een verplicht onderdeel van de aanbesteding. Zonder RI&E kunt u simpelweg niet meedoen aan de inschrijving. De RI&E moet:
- Actueel zijn (niet ouder dan 2 jaar)
- Getoetst zijn door een gecertificeerde arbodienst
- Specifieke aandacht besteden aan bouwplaatsveiligheid
- Een plan van aanpak bevatten voor geïdentificeerde risico's
2. Beveiligingsplan als voorwaarde
Opdrachtgevers worden verplicht om een beveiligingsplan te eisen van inschrijvende partijen. Dit plan moet beschrijven hoe de bouwplaats wordt beveiligd tegen:
- Diefstal en vandalisme
- Ongeautoriseerde toegang
- Sabotage
- Illegale stort en dumping
Het beveiligingsplan moet concreet en uitvoerbaar zijn, met benoemde maatregelen, verantwoordelijkheden en een budget.
3. Veiligheidsprestatiescore
Er wordt een veiligheidsprestatiescore geïntroduceerd die meeweegt in de beoordeling van inschrijvingen. Deze score is gebaseerd op:
- Het track record van het bedrijf op het gebied van veiligheid
- Het aantal incidenten en ongevallen in de afgelopen jaren
- De kwaliteit van het veiligheidsmanagement systeem
- De opleiding en certificering van medewerkers
4. Ketenaansprakelijkheid
Hoofdaannemers worden medeverantwoordelijk voor de veiligheidsprestaties van hun onderaannemers. Dit betekent dat u niet alleen uw eigen veiligheid op orde moet hebben, maar ook die van de partijen die u inhuurt.
Wat betekent dit voor aannemers en bouwbedrijven?
De impact van ViA op de dagelijkse praktijk is aanzienlijk:
U moet investeren in beveiliging
Beveiliging is niet langer een optionele kostenpost, maar een noodzakelijke investering om mee te kunnen doen aan aanbestedingen. Bedrijven die hier niet in investeren, missen opdrachten.
U heeft een professionele beveiligingspartner nodig
Het opstellen van een gedegen beveiligingsplan en het uitvoeren ervan vereist specialistische kennis. Een professionele beveiligingspartner kan u helpen bij:
- Het inventariseren van beveiligingsrisico's
- Het opstellen van het beveiligingsplan
- Het leveren van beveiligingsdiensten (beveiligers, camera's, surveillance)
- Het documenteren en rapporteren van beveiligingsactiviteiten
Uw RI&E moet op orde zijn
Als uw RI&E niet actueel is of niet voldoet aan de nieuwe eisen, moet u deze laten actualiseren. Dit kost tijd — begin hier dus tijdig mee.
U moet uw onderaannemers screenen
Door de ketenaansprakelijkheid moet u uw onderaannemers toetsen op hun veiligheidsprestaties. Dit vraagt om duidelijke afspraken, contractuele voorwaarden en monitoring.
Het beveiligingsplan: wat moet erin staan?
Een goed beveiligingsplan voor een bouwproject bevat minimaal:
1. Risicoanalyse
- Identificatie van de specifieke beveiligingsrisico's voor het project
- Beoordeling van de waarschijnlijkheid en impact van elk risico
- Prioritering van risico's
2. Beveiligingsmaatregelen
- Fysieke maatregelen: hekwerk, verlichting, toegangscontrole
- Technische maatregelen: camera's, alarmsystemen, detectie
- Organisatorische maatregelen: procedures, trainingen, verantwoordelijkheden
- Personele maatregelen: inzet van beveiligers, portiersdiensten
3. Organisatie en verantwoordelijkheden
- Wie is verantwoordelijk voor welk aspect van beveiliging?
- Hoe wordt er gerapporteerd en geëscaleerd?
- Wie is het aanspreekpunt voor beveiligingszaken?
4. Incidentenprocedures
- Wat gebeurt er bij een beveiligingsincident?
- Wie wordt er gewaarschuwd?
- Hoe wordt het incident afgehandeld en gedocumenteerd?
5. Budget en planning
- Wat zijn de kosten van de beveiligingsmaatregelen?
- Wanneer worden welke maatregelen geïmplementeerd?
- Hoe wordt de beveiliging gedurende het project geëvalueerd?
Hoe Bouwbeveiliging Nederland u kan helpen
Bij Bouwbeveiliging Nederland, onderdeel van Praesidion Security B.V., helpen we bouwbedrijven en aannemers om te voldoen aan de ViA-eisen. Onze dienstverlening omvat:
Beveiligingsadvies en risicoanalyse
Onze specialisten voeren een grondige risicoanalyse uit van uw project en adviseren u over de meest effectieve beveiligingsmaatregelen.
Opstellen beveiligingsplan
We helpen u bij het opstellen van een beveiligingsplan dat voldoet aan de ViA-eisen en aansluit bij uw specifieke project.
Uitvoering beveiligingsdiensten
Van gediplomeerde beveiligers en portiersdiensten tot camera- en lichtmasten en mobiele surveillance — wij leveren de complete beveiligingsoplossing.
Documentatie en rapportage
We zorgen voor gedegen documentatie en rapportage van alle beveiligingsactiviteiten, zodat u altijd kunt aantonen dat u voldoet aan de eisen.
De tijd dringt
1 juli 2026 lijkt misschien ver weg, maar de voorbereiding kost tijd. U moet:
- Uw RI&E laten actualiseren (doorlooptijd: 4-8 weken)
- Een beveiligingspartner selecteren
- Een beveiligingsplan opstellen
- Afspraken maken met onderaannemers
Begin vandaag. Hoe eerder u begint, hoe beter u voorbereid bent wanneer de nieuwe eisen van kracht worden.
Praktisch stappenplan richting 1 juli 2026
Om van theorie naar praktijk te gaan, adviseren wij een gefaseerde aanpak. Start met een interne nulmeting: welke veiligheidsdocumenten heeft u al, welke zijn verouderd en waar zitten de grootste risico's? Betrek hierbij niet alleen de KAM-afdeling, maar ook projectleiding en werkvoorbereiding. Juist daar zit vaak cruciale kennis over dagelijkse risico's op de bouwplaats.
Plan vervolgens een gezamenlijke sessie met uw beveiligingspartner. Daarin bepaalt u welke projecten in 2026 onder ViA-eisen vallen, welke maatregelen per project nodig zijn en hoe u deze budgetteert. Door beveiliging vroeg mee te nemen in de calculatiefase voorkomt u dat het later als meerwerk of onverwachte kostenpost terugkomt.
De laatste stap is borging: leg procedures vast, train uw team en toets periodiek of afspraken ook echt worden nageleefd op locatie. Een goed plan op papier is niet voldoende; opdrachtgevers kijken steeds vaker naar aantoonbare uitvoering. Met heldere rapportages, incidentregistratie en evaluatiemomenten bouwt u een dossier op dat uw veiligheidsprestatie onderbouwt.
Wie dit traject nu start, heeft in 2026 niet alleen minder risico op afwijzing bij aanbestedingen, maar ook een aantoonbaar professionelere projectorganisatie. En dat levert op de lange termijn meer op dan alleen compliance.
Wilt u weten of uw bouwplaats voldoet aan de komende ViA-eisen? Neem contact op met Bouwbeveiliging Nederland. Bel 046 240 2401 of mail naar bouw@praesidion.nl. Wij helpen u graag met een risicoanalyse en beveiligingsplan op maat.